Skolyoz, omurganızın 10 dereceden fazla sağa veya sola eğrilmesi ile tanımlanan ortopedik bir rahatsızlıktır. Farklı derecelerde skolyoz görülmektedir. Bu hastalığa yakından bakalım.
Skolyoz farklı semptomlara sahiptir ve hareket kabiliyetlerinizi sınırlar. Bu problem, derecelerine göre yaşam kalitenizi ciddi şekilde etkileyebilir. Skolyoz eğriliğinin dereceleri tedavi planlamasını da belirler. Kendiliğinden geçen bir rahatsızlık değildir. Skolyoz genetik mi diye merak edilmektedir. Doğuştan itibaren görülen vakalarda skolyozun kalıtsal olduğuna dair bilimsel çalışmalar bulunmaktadır. Bu durum ırktan ırka değişiklik göstermektedir.
“Hangi derecedeki skolyoz ameliyat gerektirir?” ve “Skolyoz bi̇r engelli̇li̇k mi̇di̇r?” sorularının yanıtı da sıklıkla aranmaktadır. Bu konuda karar verilirken, vakadan vakaya ve skolyoz derecesine göre hesaplama yapılır. Hesaplama için kapsamlı skolyoz eğri̇li̇k dereceleri̇ tablosu bulunur. Makaleyi okuduktan sonra ayrıntılı bilgi almak için Phoenix Healthy’e ulaşabilirsiniz.
Hafif skolyozun hastalar tarafından fark edilmesi mümkün olmayabilir. Çünkü erken evrelerde kolay saptanan bir rahatsızlık değildir. Yani bu aşamada semptomatik skolyozdan bahsedilemez. Ancak ilerlediğinde farklı sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Eğer sırt ağrısı çekiyorsanız, muhtemelen skolyoz ağrısı nasıl olur diye araştırma yapmışsınızdır. Aşağıda en yaygın skolyoz belirtilerini bulabilirsiniz:
Skolyoz tanısı konulması için fiziksel bir muayene gereklidir. Erken dönemde tanı konulursa tedavinin başarı ihtimali oldukça yüksektir. Bu yüzden ergenlik çağındaki çocuklara okullarda gerçekleştirilen sağlık taramaları önemlidir. Eğer bir yetişkinseniz, muayene esnasında öncelikle öne doğru eğilmeniz istenir. Bazı vakalarda hastaların skolyozu ayakta dururken dahi belli olmaktadır.
Öte yandan skolyoz muayeneniz sırasında görüntüleme teknikleri de kullanılır. Sizden farklı pozisyonlarda durmanız istenir ve bu sırada röntgen çekilir. Yetişkinlerde skolyoz dereceleri bu şekilde belirlenir. Röntgenler MR (Manyetik Rezonans) ve BT (Bilgisayarlı Tomografi) yardımıyla gerçekleştirilir. Genellikle 40 dereceden ileri skolyoz vakalarında BT’den yararlanılır.
Geleneksel görüntüleme tekniklerinin dışında, skolyoz tanısı konulurken EOS isimli bir alternatif metot da kullanılmaktadır. Bu sistemle omurga, pelvis ve alt ekstremiteler güvenli bir şekilde incelenmektedir. EOS’un en önemli avantajı, görüntüleme sırasında kişinin ayakta durmasıdır. Bu sayede cerrahın tek seferde tüm görüntüyü alması mümkündür. Bu sistemden özellikle skolyoz cerrahisi planlanırken faydalanılır.
Skolyoz derecesi nasıl anlaşılır diye merak ediyor olabilirsiniz. Bunlar, omurga eğriliği baz alınarak saptanır. Makalenin girişinde belirtildiği gibi, skolyoza sahip olduğunuzu söylemek için 10 derece ve üzerinde omurga eğriliğiniz bulunmalıdır. 20 derece ve altındaki eğrilikler hafif skolyoz olarak adlandırılır. Bu vakalarda tedaviye gerek duyulmayabilir. Ancak eğriliğin artmadığının anlaşılması için belirli bir süre düzenli muayene yapılması gereklidir.
Eğer skolyozunuzun derecesi 20 ve 40 arasındaysa rahatsızlığınız orta seviye olarak tanımlanır. Genelde ergenlik çağında saptanan ve 20 derece civarında olan vakalar skolyoz sırt desteği ile iyileştirilebilir. Bu durumda korse ve fizik tedavi kullanımı söz konusudur. Öte yandan 40 derecenin üstü şiddetli skolyoz olarak adlandırılır. Bu hastalar için de skolyoz cerrahisi gerekebilir. “Kaç derece skolyoz ameliyat gerektirir?” sorusunun yanıtı budur.
Skolyoz teşhisi ve tedavisi Ortopedi bölümleri tarafından yapılır. Skolyoz tedavisine karar verilirken yaşınız, eğriliğinizin derecesi ve nerede olduğu, ağrılarınızın yoğunluğu baz alınır. Ayrıca eğriliğinizin zaman içerisinde artıp artmadığı da önemlidir. Tedavi planı size özel olarak yapılır. Skolyozun derecesine göre korse tedavisi, fizik tedavi veya ameliyat tedavi seçenekleri arasında yer alır. Fizik tedavi ve cerrahi operasyon seçeneği çoğunlukla ileri yaşlardaki şiddetli vakalarda tercih edilmektedir.
Korse kullanımı skolyoz için sırt desteği sağlar. Özellikle küçük çocuklar ve bebeklerde omurga eğriliğinin kontrol edilebilmesi adına korseden yararlanılır. Genellikle eğrilik derecesinin 20 ve 40 arası olduğu vakalarda etkilidir. Ancak korse eğriliği düzeltmez, ilerlemesini durdurur. Çocuklarda yaş ilerledikçe korselerin değişmesi gerekebilir.
Cerrahi olmayan seçenekleri denediniz ve omurga eğriliğinizin ilerlemesi durmadıysa, skolyoz ameliyatı olursunuz. Cerrahi müdahale yeti̇şki̇n skolyoz tedavi̇si̇ içerisinde değerlendirilir. Bazı semptomlar sizin için ameliyatın doğru yöntem olduğunu işaret eder. Ağrılarınız şiddetliyse, bağırsaklarınızda işlevsel sorunlar varsa ve kaslarınız zayıfladıysa skolyoz ameliyatına ihtiyacınız olabilir.
Vücut gelişimini tamamlayan kişilerde omurgayı sabitlemeye yönelik operasyonlar yapılır. Spinal füzyon adı verilen işlemde, vücudunuzun bir bölümünden alınan kemikler, metal çubuk ve vidalar birlikte kullanılır. 10 yaşın altında çocuklar için bu yöntem önerilmemektedir. Skolyoz ameliyatı ortalama 4-5 saat sürmektedir. Yaklaşık 1 hafta gözetim altında tutulursunuz. Ortalama 1 ay içerisinde günlük yaşantınıza dönebilmeniz beklenir.
Kapsamlı bir prosedür olduğundan skolyoz tedavisi, özellikle ameliyat sizi korkutuyor olabilir. Ancak skolyoz tedavi edilmediğinde farklı sağlık sorunlarıyla karşılaşmanız olasıdır. Özellikle ileri derece vakalarda göğüs kafesi daralması görülür. Bunu yaşarsanız, nefes almakta ciddi şekilde zorluk çekersiniz. Skolyoz şüpheniz bulunuyorsa mutlaka tedavi olmalısınız. Erken teşhisle omurga eğriliğiniz ilerlemeden yakalanırsa tedaviye ihtiyaç duyulmayabilir. Ancak düzenli kontrollerinizi aksatmamalısınız.
Pediatrik ve yetişkinler için skolyoz tedavisi ile ilgili tüm sorularınız için iletişim bilgileri üzerinden Phoenix Healthy’e ulaşabilirsiniz.
